مصوباتمصوبات سال 1370سیاستهای لازم به منظور کشف و رشد استعدادها و خلاقیت ها و حمایت از محققان و هنرمندان

سیاستهای لازم به منظور کشف و رشد استعدادها و خلاقیت ها و حمایت از محققان و هنرمندان

سیاست های لازم به منظور کشف و رشد استعدادها و خلاقیت ها و حمایت از محققان و هنرمندان

مصوب جلسه مورخ 1370/6/4 شورای فرهنگ عمومی

مقدمه‌

‌‌اَلناسُ‌ َمعادِنُ‌ کَمَعادِنِ‌ الذَ‌هَب‌ وَ‌ الفِضَةِ‌ – پیامبر اکرم‌ (ص). انسان‌ نیز همانند طبیعت، مجموعه‌ای‌ از ذخائر و دفائن‌ ارزشمند، معادن‌ و گنجینه‌های‌ پربار، نیروها و قوای‌ متراکم‌ درونی‌ است. اندیشه‌ و ایمان‌ تعالی‌ بخش‌ دینی‌ در جایگاه‌ اصلی‌ و حقیقی‌ خویش‌ عظیم‌ترین‌ قوة‌ محرکه‌ای‌ است‌ که‌ نیروهای‌ نهفته‌ در درون‌ و استعدادهای‌ خفته‌ در بستر وجود آدمی‌ را به‌ وادی‌ بیداری‌ و حرکت‌ سوق‌ داده‌ به‌ فعلیت‌ و ظهور می‌رساند. در این‌ میان، آماده‌ترین‌ و مستعدترین‌ زمینه‌ها و ذخائر وجودی‌ را در نهاد و نهان‌ جوانان‌ باید سراغ‌ گرفت‌ – اِنَما قَلبُ‌ الحَدثِ‌ کَالارضِ‌ الخالیةِ‌ کُلَما اُلِقَی‌ فیها قَبِلتهُ‌ – علی(ع). روح‌ آنان‌ زمین‌ پرباری‌ است‌ که‌ بذرهای‌ دانش‌ و هنر را در دل‌ جای‌ می‌دهد و به‌ ریشه‌ و ساقه‌ و میوه‌ تبدیل‌ می‌کند. شجره‌ علم‌ و فضیلت‌ با ریشه‌ دواندن‌ در اعماق‌ وجود آدمی، از منابعی‌ که‌ دست‌ قدرت‌ الهی‌ در آن‌ سرزمین‌ لایتناهی‌ به‌ ودیعت‌ نهاده‌ است، بهره‌ بر می‌گیرد، تناور می‌شود و به‌ بار می‌نشیند.

‌‌نظام‌ الهی‌ و مردمی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ در هر حال‌ نسبت‌ به‌ این‌ امر اساسی‌ مسئولیت‌ و رسالتی‌ عظیم‌ دارد. مسئولیت‌ و رسالتی‌ که‌ هم‌ ضرورت‌ شناختن‌ و کشف‌ کردن‌ و شکوفا ساختن‌ استعدادها و خلاقیتهای‌ پنهان‌ و پیچیده‌ در طومار وجود جوانان‌ و نوجوانان‌ و نوباوگان‌ را شامل‌ می‌شود و هم‌ استمرار و تداوم‌ این‌ فریضة‌ بزرگ‌ در مورد اساتید و محققان‌ و رجال‌ عرصة‌ قلم‌ و فرهنگ‌ و هنر و خلق‌ کنندگان‌ آثار برجسته‌ و برگزیده‌ و صاحبان‌ ابداعات‌ و ابتکارات‌ ارزندة‌ فرهنگی‌ و هنری‌ را در بر می‌گیرد.

‌‌قانون‌ اساسی‌ با الهام‌ از اندیشه‌ و آرمان‌ تعالی‌بخش‌ اسلام‌ ناب‌ محمدی(ص) و همچنین‌ اصول‌ سیاست‌ فرهنگی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ به‌ تبعیت‌ از اصول‌ قانون‌ اساسی، شناختن‌ و شکوفا کردن‌ استعدادها و خلاقیتها و نیز ترغیب‌ و تشویق‌ اهل‌ تحقیق‌ و تألیف‌ و ابداع‌ و ابتکار و بارورتر کردن‌ توانایی‌ها و نیروهای‌ درونی‌ ارباب‌ علم‌ و فرهنگ‌ و هنر را در زمرة‌ وظایف‌ نظام‌ اسلامی‌ قرار داده‌ است. همچنین‌ در آیین‌نامة‌ شرح‌ وظایف‌ شورای‌ فرهنگ‌ عمومی‌ نیز لزوم‌ تدوین‌ و تصویب‌ سیاستهای‌ لازم‌ برای‌ تحقق‌ این‌ امر اساسی‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از مهم‌ترین‌ وظایف‌ این‌ شورا مورد تأیید و تأکید قرار گرفته‌ است. اکنون‌ به‌ منظور تحقق‌ مفاد بند ششم‌ از ماده‌ دوم‌ آیین‌نامه‌ شورای‌ فرهنگ‌ عمومی‌ مصوب‌ شورای‌ عالی‌ انقلاب‌ فرهنگی[1]، سیاستهای‌ لازم‌ برای‌ کشف‌ و رشد استعدادها و خلاقیتها و نیز تشویق‌ و ترغیب‌ محققان، مؤ‌لفان، مترجمان‌ و هنرمندان‌ به‌ شرح‌ ذیل‌ اعلام‌ می‌شود.

ماده‌ 1: اهداف‌

الف) شناخت، پرورش‌ و تقویت‌ استعدادها، توانایی‌ها و خلاقیتهای‌ فرهنگی‌ و هنری‌

ب) ارتقای‌ بینش‌ اعتقادی، اجتماعی، سیاسی‌ و اعتلای‌ فکر و ذوق‌ عمومی‌ در عرصه‌های‌ فرهنگی‌ و هنری‌

ج) رشد روحیة‌ تحقیق‌ و پژوهش‌ در امور فرهنگی‌ و هنری‌

د) رشد کمی‌ و کیفی‌ آثار برجسته‌ و برگزیده‌ در حد قابل‌ عرضه‌ به‌ مراکز فرهنگی‌ و هنری‌ داخل‌ و خارج‌

ه’) حمایت‌ از حقوق‌ قانونی‌ پدیدآورندگان‌ آثار فرهنگی‌ و هنری‌ و تلاش‌ در راه‌ تأمین‌ امنیت‌ فکری‌ آنان‌

و) حمایت‌ از آزادی‌ بیان‌ و قلم‌ در چهارچوب‌ قانون‌ اساسی‌ و سیاست‌ فرهنگی‌ کشور

ز) رواج‌ فرهنگ‌ و سنن‌ اصیل‌ اسلامی‌ و ملی‌ و نفی‌ مظاهر فرهنگ‌ و سنن‌ منحط‌ و مبتذل‌

تبصره‌ – در این‌ مصوبه‌ هرگاه‌ واژه‌ پدیدآورندگان‌ به‌ کار رفته، منظور صاحبان‌ آثار فرهنگی‌ و هنری‌ است.

ماده‌ 2: سیاست‌ها

الف) سیاست‌های‌ حمایتی‌

1- تقویت‌ پدیدآورندگان‌ کارآمد و سالم‌ آثار و ابداعات‌ فرهنگی‌ و هنری‌

2- برنامه‌ریزی‌ و سرمایه‌گذاری‌ برای‌ تربیت‌ افراد متخصص‌ و متعهد و به‌ فعلیت‌ درآوردن‌ خلاقیت‌ آنان‌ در رشته‌ها و شاخه‌های‌ گوناگون‌ فرهنگی‌ و هنری‌

3- کمک‌ به‌ تشکیل‌ و گسترش‌ مراکز مستقل‌ و سالم‌ فعالیتهای‌ فرهنگی‌ و هنری‌ از قبیل‌ کانون‌های‌ قلم، موسیقی، تئاتر و نظایر آنها

4- فراهم‌ آوردن‌ و حفظ‌ کردن‌ زمینه‌های‌ مطلوب‌ جهت‌ تأمین‌ و تضمین‌ حقوق‌ قانونی‌ و قضایی‌ پدیدآورندگان‌ و حرمت‌ و منزلت‌ اجتماعی‌ آنان‌

5 – فراهم‌ آوردن‌ امکانات‌ و تسهیلات‌ و انجام‌ کمکهای‌ لازم(از قبیل‌ پرداخت‌ وام‌ و یارانه‌ معافیت‌ از پرداخت‌ مالیات، بخشودگی‌ مواد اولیة‌ تولید آثار هنری‌ از سود بازرگانی‌ و حقوق‌ گمرکی، بیمه‌ کردن‌ آثار و مآثر، ایجاد نمایشگاهها و بازارهای‌ عرضه‌ و خرید آثار در داخل‌ و خارج‌ و نظایر آن) به‌ منظور اجرای‌ طرحها و پروژه‌های‌ فرهنگی‌ و هنری‌ توسط‌ پدیدآورندگان.

6 – سرمایه‌گذاری‌ برای‌ تولید آثار برجستة‌ فرهنگی‌ و هنری‌ و خریدن‌ این‌ قبیل‌ آثار توسط‌ دولت‌

7 – زمینه‌سازی‌ و فراهم‌ آوردن‌ امکانات‌ لازم‌ جهت‌ تأسیس‌ و گسترش‌ مجتمع‌ها و شبکه‌های‌ بزرگ، به‌ منظور جذب‌ و جلب‌ افکار عمومی‌ به‌ مراکز فرهنگی‌ و هنری‌ و عرضه‌ و فروش‌ آثار محققان، مؤ‌لفان، مترجمان‌ و هنرمندان‌ به‌ طور وسیع‌ در این‌ مراکز

8 – ارزیابی‌ وضعیت‌ فرهنگی‌ و هنری‌ در هر استان‌ و تهیه‌ و تنظیم‌ شناسنامة‌ امکانات‌ و نیازهای‌ فرهنگی‌

9 – بهره‌گیری‌ از امکانات‌ موجود، کمکهای‌ مادی‌ و معنوی‌ مردم‌ و امکانات‌ غیردولتی‌ در جهت‌ تحقق‌ سیاستهای‌ فرهنگی‌ و هنری‌

10- همکاری‌ مؤ‌ثر با آموزش‌ و پرورش‌ به‌ منظور شناخت‌ و شکوفایی‌ استعدادهای‌ فرهنگی‌ و هنری‌ از طرقی‌ مانند تقویت‌ و گسترش‌ کانون‌های‌ فرهنگی‌ و تربیتی، اردوها و اردوگاهها، جشنواره‌ها و برنامه‌های‌ فرهنگی‌ و هنری‌ در سراسر کشور

تبصره‌ – این‌ همکاری‌ نباید به‌ صورتی‌ انجام‌ گیرد که‌ مستلزم‌ تداخل‌ در حوزه‌ وظایف‌ آموزش‌ و پرورش‌ باشد.

11- اهتمام‌ به‌ برگزاری‌ جشنواره‌ها و مسابقات‌ متنوع‌ و مؤ‌ثر در سطوح‌ مختلف‌ فرهنگی‌ و هنری‌ و اختصاص‌ جوایز ارزنده‌ به‌ آنها و تشویق‌ مؤ‌سسات‌ و بنیادهای‌ مختلف‌ جهت‌ سرمایه‌گذاری‌ و شرکت‌ در این‌ بخش‌

12- ارزیابی‌ تخصص‌ و آگاهی‌ پدیدآورندگان‌ و اعطای‌ گواهینامة‌ خاص‌ متناسب‌ با میزان‌ مهارت‌ و خبرویت‌ آنان‌

13- فراهم‌ آوردن‌ زمینه‌های‌ لازم‌ برای‌ آشنا کردن‌ پدیدآورندگان‌ به‌ حقوق‌ خود و ضوابط‌ قانونی‌ و نیز راهنمایی‌ و اقدام‌ لازم‌ در جهت‌ حل‌ و فصل‌ مشکلات‌ قانونی‌ و حقوقی‌ پدیدآورندگان‌ و تعیین‌ مرجع‌ ذیصلاح‌ به‌ منظور حل‌ کدخدامنشانة‌ مشکلات‌ پیش‌ از طرح‌ در مراجع‌ قضایی، از قبیل‌ اختلافات‌ میان‌ مؤ‌لفین‌ و ناشرین، دعاوی‌ مراکز دولتی‌ و خصوصی، مشکل‌ کپی‌ رایت‌ و حق‌التألیف‌ و سایر حقوق‌ ناشی‌ از تهیه‌ و تولید آثار فرهنگی‌ و هنری‌

14- فراهم‌ آوردن‌ زمینه‌های‌ حضور پدیدآورندگان‌ آثار فرهنگی‌ و هنری‌ در کنفرانسها، سمینارها، جشنواره‌ها و نمایشگاهها در سطح‌ ایران‌ و جهان‌ به‌ منظور تبادل‌ اطلاعات‌ و تجربیات‌ و آشنایی‌ با طرحها و تکنیکهای‌ نوین‌ و آگاهی‌ از دستاوردهای‌ جدید و نیز معرفی‌ بهترین‌ پدیدآورندگان‌

15- گسترش‌ و تقویت‌ شبکه‌های‌ پژوهش، تولید، عرضه، توزیع، ثبت‌ و نگهداری‌ پدیده‌های‌ فرهنگی‌ و هنری‌ از قبیل‌ کتابخانه‌های‌ تخصصی، خانه‌های‌ فرهنگ‌ و هنر، آرشیوهای‌ فیلم‌ و نوار، مراکز اسناد و مدارک‌ فرهنگی‌ و هنری، گالری‌ها و نگارخانه‌ها و نظایر آنها

16- گسترش‌ زمینه‌ها و فرصت‌های‌ مطالعاتی‌ و تحقیقاتی‌ و همچنین‌ در نظر گرفتن‌ بورس‌ تحصیلی‌ و مانند آن‌ در مراکز آموزشی‌ داخل‌ و خارج‌ کشور برای‌ پدید آورندگان‌ آثار فرهنگی‌ و هنری‌ خصوصاً‌ نیروهای‌ جوان‌ و مستعد و خلاق‌

17 – اعطای‌ نشانهای‌ فرهنگی‌ به‌ دانشمندان، محققان، مؤ‌لفان، مترجمان‌ و هنرمندان‌ صالح‌ و برجسته‌ و اعطای‌ جوایز متناسب‌ با شأن‌ علمی‌ و ارزش‌ آثار فرهنگی‌ و هنری‌ آنان‌

ب) سیاستهای‌ هدایتی‌ و نظارتی‌

1 – سوق‌ دادن‌ خلاقیت‌ها، ابداع، ابتکارها و آفرینشهای‌ فرهنگی‌ و هنری‌ در جهت‌ احیأ و تقویت‌ فرهنگ‌ و تمدن‌ اسلامی، رشد فضائل‌ اخلاقی، تحکیم‌ ارزشهای‌ انسانی‌ و تأمین‌ نیازهای‌ طبیعی‌ و مشروع‌ جامعه‌

2 – اتخاذ راه‌ حلها و شیوه‌های‌ اثباتی‌ و ایجابی‌ و تقدم‌ آن‌ بر شیوه‌های‌ سلب‌ و نفی‌ و تلاش‌ برای‌ افزایش‌ غنای‌ علمی‌ و فکری‌ و تقویت‌ بینش‌های‌ نقادانه‌ در جهت‌ مصون‌سازی‌ فرد و جامعه‌ در برابر آرأ و اندیشه‌های‌ نادرست‌

3 – آموزش‌ و تربیت‌ افراد مستعد و متعهد در رشته‌های‌ مختلف‌ فرهنگ‌ و هنر و غنی‌تر کردن‌ جامعه‌ اسلامی‌ در این‌ جهت‌ از طریق‌ تولید و آفرینش‌ آثار فرهنگی‌ و هنری‌

4- تلاش‌ مستمر برای‌ یافتن‌ روشهای‌ مناسب‌ و قالب‌های‌ نو به‌ منظور نشر و گسترش‌ ارزشهای‌ معنوی‌ و متعالی‌ و به‌ جلوه‌ درآوردن‌ زیبایی‌های‌ اندیشه‌ و اعتقاد اسلامی‌ در جامعه‌ و جهان‌ با استمداد از برجستگان‌ و فرهیختگان‌ فرهنگ‌ و هنر

5- سالم‌سازی‌ محیط‌ فرهنگی‌ و هنری‌ از طریق‌ گسترش‌ زمینه‌های‌ بحث‌ و تبادل‌ نظر میان‌ مسئولان‌ امور فرهنگی‌ و هنری‌ با اصحاب‌ فرهنگ‌ و هنر و اهتمام‌ به‌ نظرها و پیشنهادهای‌ آنان‌ و همچنین‌ توجیه‌ آنان‌ نسبت‌ به‌ سیاستها، قوانین‌ و برنامه‌های‌ فرهنگی‌ و هنری‌ کشور

6- تقویت، سالم‌سازی‌ و کمک‌ به‌ راه‌اندازی‌ مراکز و شبکه‌های‌ نشر و توزیع‌ آثار و تولیدات‌ فرهنگی‌ و هنری‌

7- ارزیابی‌ آثار و عوارض‌ سیاستهای‌ هدایتی‌ و حمایتی‌ در ارتباط‌ با جریانات‌ و فعالیتهای‌ فرهنگی‌ و هنری‌ و سنجش‌ آرای‌ عمومی‌ و کسب‌ آرای‌ صاحبنظران‌ به‌ منظور اصلاح‌ خطمشی‌های‌ هدایتی‌ و حمایتی‌ موجود و تعیین‌ خط‌ مشی‌های‌ مساعد و سنجیده‌

8- تشویق‌ و ترغیب‌ پژوهش‌ از طریق‌ زمینه‌سازی‌ برای‌ گسترش‌ و تقویت‌ کمی‌ و کیفی‌ مراکز پژوهشی، فرهنگی‌ و هنری‌ در جهت‌ افزایش‌ بار علمی‌ و تخصصی‌ و رشد و غنای‌ هرچه‌ بیشتر آثار پدیدآورندگان‌ و ایجاد هماهنگی‌ لازم‌ در این‌ موارد

9- تهیه‌ و تنظیم‌ شناسنامة‌ مراکز و شخصیتهای‌ فرهنگی‌ و هنری‌ و سوابق‌ علمی‌ و هنری‌ و فرهنگی‌ آنان‌ و تقویت‌ و توسعه‌ بانک‌ اطلاعات‌ و مراکز اسناد و مدارک‌ فرهنگی‌ و هنری‌ به‌ همین‌ منظور

10- تجهیز و گسترش‌ مراکز ویژة‌ ثبت‌ و ضبط‌ خاطرات، سنتها، فرهنگ‌ و آداب‌ عامه‌ مردم‌ در جهت‌ عرضه‌ اطلاعات‌ و مواد لازم‌ برای‌ نویسندگان‌ و پژوهندگان‌ و آهنگسازان‌ و پدیدآورندگان‌ آثار هنری‌ با عنایت‌ به‌ ح